A1 – jak uzyskać zaświadczenie?

Przedsiębiorstwa transportowe coraz częściej zmagają się z odmową uzyskania poświadczenia ustawodawstwa polskiego dla pracowników spoza Unii Europejskiej. Jednak czy ZUS ma rację wydając decyzję odmowną?

W uzasadnieniach odmownych decyzji ZUS czytamy, że cudzoziemiec nie zamieszkuje legalnie na terytorium Polski w rozumieniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a Polska nie jest ośrodkiem jego interesów życiowych.

Dlaczego zatem, pomimo iż cudzoziemiec legalnie przebywa na terytorium Polski (posiada zezwolenie na pobyt i pracę), w ocenie ZUS tak nie jest?

Zdaniem ZUS, pobyt kierowców spoza UE na terenie Polski ma wyłącznie związek z wykonywaną pracą, zatem brak podstaw do wydania zaświadczenia A1. Natomiast, zgodnie z rozporządzeniami UE, przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie do obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo, jak również do członków ich rodzin i osób pozostałych przy życiu po ich śmierci, pod warunkiem że zamieszkują oni legalnie na terytorium państwa członkowskiego i znajdują się w sytuacji, która pod każdym względem dotyczy więcej niż jednego państwa członkowskiego (art.1 rozporządzenia 1231/2010).

Legalne zamieszkanie nie oznacza jednak, że muszą wystąpić wszystkie przesłanki „miejsca zamieszkania” w rozumieniu art.11 rozporządzenia 987/2009, w szczególności, że wskazane w tym przepisie kryteria winny być stosowane tylko pomocniczo.

Wobec powyższego, posiadanie przez cudzoziemca prawa do legalnego pobytu i wykonywania pracy na terenie UE powinno być wystarczające dla stwierdzenia, czy mają wobec niego zastosowanie unijne przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W tym duchu wypowiedziały się m.in.: Sąd Okręgowy w Gliwicach w wyroku z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. akt IX U 825/15, Sąd Okręgowy w Rzeszowie w wyroku z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt IV U 899/17  – orzeczenie nieprawomocne, oraz Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej w wyroku z dnia 1 sierpnia 2017 r., sygn. akt VI U 423/17 oraz w wyroku z dnia 1 sierpnia 2017 r., sygn. akt 440/17 – orzeczenia nieprawomocne.

Niezależnie od powyższego, nawet gdyby przyjąć, że „legalne zamieszkiwanie” wymaga posiadania wskazanego wyżej „miejsca zamieszkania”, to cudzoziemiec nie powinien mieć trudności, żeby to wykazać. Zgodnie z art.1 lit. j rozporządzenia 883/2004 określenie „zamieszkanie” oznacza miejsce, w którym osoba zwykle przebywa.

Tytułem przykładu: cudzoziemiec zwykle przebywa na terytorium Polski, bowiem tutaj pracuje, siedzibę ma pracodawca, wynajmuje mieszkanie/pokój, płaci rachunki, zaciąga kredyty i pożyczki, kupuje bardziej wartościowe ruchomości. Dodatkowo w Polsce spędza większość aktywnego życia – posiada kolegów, przyjaciół, wychodzi na kręgle, do kina, uroczystości, czy imprezy okolicznościowe. Zamierza sprowadzić rodzinę do Polski i osiąść tutaj na stałe, w szczególności że jego kraj zagrożony jest wojną, nie ma perspektyw na życie w swoim kraju, w Polsce jest wyższa jakość życie, lepsza opieka medyczna i warunki pracy.

Oczywiście przedstawienie na potrzeby ZUS stosownej argumentacji faktycznej i prawnej wymaga pogłębionej analizy każdego stanu faktycznego z osobna.

Przemyślane prowadzenie sprawy przed organem często pozwala uzyskać stosowne zaświadczenie A1 bez konieczności odwoływania się do sądu.

Źródło: www.koben.pl