
KLAUZULA PALIWOWA
W związku z dynamicznym wzrostem cen paliw nasze organizacje (PSPD, PISiL, SPTK) zalecają przewoźnikom drogowym zastosowanie przedstawionej klauzuli paliwowej w relacjach z zleceniodawcami. W branży transportowej bazę referencyjną, do której odnoszą się postanowienia klauzuli paliwowej, stanowią hurtowe ceny paliw publikowane przez PKN Orlen. Przypominamy, że polskie prawo niestety nie reguluje tej kwestii, pozostawiając to w gestii stron, które mają prawo, lecz nie obowiązek zawrzeć ją w umowie przewozu.

Można też wprowadzić rozwiązanie stosowane przez przewoźników z Europy Zachodniej i proponowane przez ZMPD polegające na zawieraniu umów z klientami w zależności od zmian w cenach paliw. Aby skutecznie korzystać z takich mechanizmów, konieczna jest analiza własnych kosztów.
Po określeniu udziału paliwa w strukturze kosztów przedsiębiorstwa, zastosowanie prostej formuły arytmetycznej pokazuje, że takie działanie ma realny sens. Pozwala ono z jednej strony ograniczyć skutki gwałtownych wzrostów cen paliw, a z drugiej – wprowadza w relacjach
z klientami trwałą i przejrzystą zasadę.
Przykładowy wzór obliczania korekty stawki za 1 km:
St.N = St.B × [(1 – Udz.P.wK.) + Udz.P.wK. × (C.P. / B.C.P.)]
Gdzie:
St.N – stawka nowa (np. PLN/km lub EUR/km)
St.B – stawka bazowa
Udz.P.wK. – udział paliwa w kosztach (np. 40% = 0,4)
C.P. – aktualna cena paliwa
B.C.P. – bazowa cena paliwa (przyjęta do kalkulacji stawki)
Wynik tego wyliczenia, przemnożony przez miesięczny przebieg całej floty, daje bardzo konkretną odpowiedź na pytanie, o jakich realnych kwotach mówimy.
Mając świadomość ograniczonego wpływu naszych działań na zmianę obecnej sytuacji, w szczególności uderzającą w przewoźników nie posiadających stałych umów i działających w oparciu o zlecenia spotowe, zachęcamy do reagowania w tej kwestii.

Przedstawiamy również system dodatku paliwowego, który stosuje jedna z firm członkowskich
Dodatek BAF wprowadzamy od ………….. i będzie doliczany do bazowej stawki frachtowej.
(w fakturze VAT, jako dodatkowa pozycja).
Wysokość dodatku paliwowego będzie naliczana na podstawienie ceny hurtowej ON Ekodiesel na stronie ORLEN’u:
https://www.orlen.pl/pl/dla-biznesu/hurtowe-ceny-paliw#paliwa-archivecena
Stawka bazową przyjmujemy z dn. 28.02: 1 litr ON = 4809 zł/ t
Wzrost o każde 0.2 zł ceny hurtowej ON będzie odpowiadał BAF w wysokości 1% doliczanego do bazowej stawki transportowej.
Dodatek będziemy aktualizować co tydzień, na koniec danego tygodnia (piątek) z okresem obowiązywania w kolejnym tygodniu kalendarzowym.
Przykład 1:
Wstecz, cena hurtowa ON z 03.03.26: 5237 zł/t
różnica 428 zł/t ( w zaokr. 0,42 zł/l ÷ 0,20 zł/l = 2,14 % dodatku BAF
Stawka frachtowa bazowa z ………. do……………: 1000 euro + 2,14% BAF ( 21,4 euro) = razem z BAF : 1021,40 euro
Przykład 2:
Cena hurtowa ON z dn. 11.03.26: 6195 zł/t
różnica 1386 zł/t ( w zaokr. 1,38 zł/l ÷ 0,20 zł/l = 6,93 % dodatku BAF
Stawka frachtowa bazowa z ……. do ………: 1000 euro + 6,93% BAF ( 69,3 euro ) = razem z BAF : 1069,30 euro
Klauzula paliwowa AI
Klauzula paliwowa to mechanizm w umowach transportowych, automatycznie korygujący stawkę frachtu w zależności od wahań cen paliwa. Podstawowy wzór to: Dodatek paliwowy = (Aktualna Cena Paliwa – Cena Bazowa) × [Współczynnik Zużycia].
Przykładowo, popularna formuła opiera się na udziale paliwa w kosztach (np. 30%) i zmianie ceny paliwa.
Wzory i zasady stosowania:
• Prosty wzór na dodatek (wartość kwotowa):
(Aktualna średnia cena paliwa – Cena bazowa) × Średnie spalanie × Dystans / 100
Wynik to dodatkowa opłata do frachtu.
• Wskaźnik Korekty Paliwowej (procentowy):
Wskaźnik = (Średnia Cena Paliwa / Cena Bazowa – 100%) × Współczynnik Korekty (np. 0,2 do 1)
• Zasada działania:
Przewoźnik ustala cenę bazową (np. 5,00 zł/l netto). Jeśli cena wzrośnie do 5,50 zł, różnica (0,50 zł) jest przeliczana na podstawie średniego spalania pojazdu i długości trasy.
• Składniki:
Klauzula wymaga zdefiniowania: ceny bazowej, źródła cen paliw (np. raporty PKN Orlen), częstotliwości aktualizacji (np. co miesiąc) oraz średniego zużycia paliwa.
Stosowanie klauzuli paliwowej zabezpiecza marżę przewoźnika przed nagłymi wzrostami cen oleju napędowego.