Biometan zastąpi w ciężarówkach wodór

23.10.2024

W Polsce powstają biometanownie, z których gaz posłuży do zasilenia samochodów ciężarowych. Biogaz pozwoli zastąpić jedną trzecią importowanego gazu ziemnego, tanio jednak nie będzie.

Auta tankują LNG, jednak przyszłością może być bio-LNG, który pozwoli uzyskać nawet ujemne emisje CO2. Na stację E-Logis z Grupy Elmex w Rzepinie zajechała 9 września pierwsza dostawa skroplonego biometanu z Holandii. – Dokąd nie będzie wodoru, bioLNG zapewni zeroemisyjny dalekodystansowy transport – przekonuje prezes firmy Metansystem Robert Zajkowski. 

Drogi biogaz

Cena bioLNG jest wyższa od zwykłego LNG o ok. 1,50 z netto, więc tankowanie bioLNG nie będzie usługą ogólnodostępną. W takie biopaliwo mogą się zaopatrzyć firmy, które podpiszą ze stacją umowę na odbiór określonych ilości biometanu. 

Cena gazu ziemnego w Polsce (stan na 21 X) na TGE to 191 zł / MWh (44,25 euro). Na holenderskiej giełdzie TTF jest to dzisiaj 40 euro / MWh. Są to ceny znacznie niższe od rekordowych z 3 kwartału 2022 roku, gdy wg. Urzędu Regulacji Energetyki sięgały średnio 887 zł / MWh. Paweł Węcłowski prezes zarządu Sobanscy Energy zaznacza, że cena gwarancji pochodzenia biometanu „zeroemisyjnego" na giełdzie w Holandii lub Danii to 15 - 20 euro / MWh. – Po dodaniu ceny TTF uzyskujemy razem 55 - 60 euro / MWh czyli 25 % do 35 % więcej aniżeli gazu ziemnego. Natomiast biometan o tzw. „ujemnej emisji” kosztuje dodatkowo 60 - 64 euro (ponad TTF), czyli razem 100 - 105 euro / MWh, a więc ok. 230 % więcej aniżeli gaz ziemny. Premia za skroplenie może wynosić 5 do 10 % ceny. To są oczywiście ceny orientacyjne oparte na cenach giełdowych i nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji – zastrzega Węcłowski. 

UTA podaje, że koszt kilograma LNG (w Niemczech, po datacjach związanych z redukcją CO2) wynosi ok. 85 centów. Czterdziestotonowa ciężarówka zużywa ok. 25 kg LNG / 100 km, czyli do 150 kg dziennie. Na stacji w Śremie za kilogram LNG trzeba zapłacić 5,99 zł, ale w okresie rekordowych cen gazu, kilogram kosztował 14 zł. 

Grupa Orlen uważa, że rozwój rynku biometanu i wzrost liczby stacji do tankowania bioLNG/bioCNG zwiększy dostępność tych biopaliw dla odbiorców końcowych. 

W biogazowniach rolniczych produkowany jest biogaz o zawartości ok. 55% metanu. Po oczyszczeniu w specjalnych modułach powstaje z niego biometan o zwartość ok. 98% metanu, co odpowiada parametrom gazu ziemnego. 

Niestabilne ceny gazowego paliwa sprawiają, że liczba samochodów ciężarowych na gaz rośnie powoli. Na koniec września 2024 roku w rejestrach znajdowały się 2962 samochody ciężarowe na LNG, o dmc pow. 3,5 tony, wynika z danych Polskiego Zawiązku Przemysłu Motoryzacyjnego. Na koniec 2021 roku takich pojazdów było 2308.

Produkcja biogazu w Polsce

Stacja w Rzepinie jest jedyną z 25 stacji tankowania LNG w Polsce, na której można zatankować biometan. Jest on produkowany także w Polsce, a potencjał sięga 8-10 mld m3 metanu, gdy w 2023 roku zużycie gazu ziemnego wyniosło 17 mld m3. URE podliczył, że na koniec 2023 roku w Polsce działało 388 biogazowni, o 42 więcej niż rok wcześniej.

Polska Grupa Biogazowa (należąca do TotalEnergies) uruchomiła swoją najnowszą 19-tą inwestycję w miejscowości Bagdad w województwie wielkopolskim. Rocznie będzie produkować 8,3 GWh energii elektrycznej i 8 GWh ciepła, co pozwala na zasilenie 3 tysięcy gospodarstw domowych. 

W czwartym kwartale br. Polska Grupa Biogazowa planuje także otwarcie kolejnej biogazowni, tym razem w Półwsi. Dzięki nowym instalacjom liczba eksploatowanych biogazowni PGB wzrośnie do 20, a ich łączna moc wyniesie 21 MW. – Na etapie zaawansowanych prac jest około 50 projektów, a kolejne kilkadziesiąt znajduje się w fazie planowania. Obecnie, we wszystkich swoich biogazowniach PGB produkuje 0,4 TWh energii rocznie – podlicza zastępca dyrektora generalnego Polskiej Grupy Biogazowej Sabine Dujacquier. 

W nowe technologie inwestuje także kapitał krajowy. Grupa Orlen nabyła w 2021 roku działki w Głąbowie i przejęła rozpoczętą na nich budowę biogazowni rolniczej. Pierwsza w Grupie Orlen biometanownia będzie produkowała ok. 7 mln m3 biometanu rocznie. Koncern zapewnia, że prace przy jej budowie przebiegają bez zakłóceń i zgodnie z zapowiedziami powinna ona zostać uruchomiona w pierwszym półroczu 2025 roku. Nieruchomości w Głąbowie są dobrze zlokalizowane z punktu widzenia dostępności substratów niezbędnych do produkcji biogazu. 

Spółka Sobanscy Energy uruchamia projekt biogazowni w Klęcinie koło Słupska. Zapotrzebowanie roczne na substrat wyniesie 90 tys. ton, a zdolność produkcyjna sięgnie 12,6 mln Nm3 biogazu o zawartości 61 % metanu. – Na produkcję energii elektrycznej i cieplnej na potrzeby własne instalacji zużywamy 4,35 mln Nm3 biogazu, pozostałe 8, 23 mln Nm3 biogazu uzdatniamy do biometanu i otrzymujemy w tym biometanu po uzdatnieniu ok. 5 mln Nm3 – podlicza prezes Sobanscy Energy. 

Szacuje, że ok. 35 % biogazu zostanie zużyte na potrzeby własne. – Z wyprodukowanego bioLNG na własne potrzeby transportowe zużywamy ok. 115 000 Nm3 biometanu (1250 MWh). Dotyczy transportu substratów do produkcji biometanu i pofermentu do rolników. Dzięki temu, że transport na potrzeby biometanowni będzie wykonywany samochodami gazowymi zużywającymi wyprodukowane bioLNG, uzyskamy większą

Biogazownia najpierw uruchomi produkcję biogazu i energii elektrycznej i cieplnej z tego biogazu, a następnie biometanu w formie skroplonej w odstępie 1 - 2 miesięcy. 

Dopłaty i regulacje niezbędne

Branża biogazowa podkreśla, że szybki rozwój sektora biogazu i biometanu uzależniony jest jednak w dużym stopniu od uwarunkowań prawnych i finansowych. – Liczymy, że w najbliższych miesiącach wejdzie w życie zapowiadany system wsparcia dla instalacji biometanowych o mocy powyżej 1 MW. W naszej opinii bardziej efektywne jest wykorzystanie biogazu poprzez wytwarzanie biometanu i głównie w tym kierunku idą nasze plany inwestycyjne – uważa Dujacquier.

Także Zajkowski podkreśla, że bez wsparcia dla budowy instalacji oczyszczenia biogazu, programy są nieopłacalne. 

Grupa Orlen tłumaczy, że realizacja programu biogazowo – biometanowego będzie miała duże znaczenie dla spełnienia Narodowego Celu Wskaźnikowego. 

źródło: www.logistyka.rp.pl