Diesel drożeje. IRU ostrzega przed skutkami dla transportu w UE

18.03.2026

Gwałtowny wzrost cen diesla oraz ograniczenia o dostawach w dostawach paliw zaczynają wywierać coraz większą presję na sektor transportu drogowego w Europie. Międzynarodowa Unia transportu Drogowego apeluje do instytucji UE o skoordynowanie działania, ostżegając, że utrzymujące się zakłocenia na rynku paliw mogą szybko przełożyć się na problemy w funkcjonowaniu łańcuchów dostaw.

Międzynarodowa Unia Transportu Drogowego (International Road Transport Union, IRU) apeluje do instytucji unijnych o pilne działania w związku z gwałtownym wzrostem cen oleju napędowego oraz pogarszającą się dostępnością paliwa w Europie. Organizacja ostrzega, że utrzymujące się zakłócenia na rynku paliw mogą w krótkim czasie przełożyć się na problemy w funkcjonowaniu łańcuchów dostaw w całej Unii Europejskiej. W liście skierowanym do przewodniczącej European Commission, Ursula von der Leyen, IRU przedstawiła trzy kluczowe działania, które powinny zostać podjęte na poziomie UE, aby ustabilizować rynek paliw i ograniczyć skutki obecnego kryzysu dla sektora transportowego.

Pierwszym z nich jest skoordynowane uwolnienie strategicznych rezerw ropy naftowej przez państwa członkowskie. Drugim umożliwienie tymczasowej elastyczności w zakresie opodatkowania paliw, w tym akcyzy. Trzecim elementem jest stworzenie ram umożliwiających udzielanie ukierunkowanego wsparcia kryzysowego dla firm transportowych w ramach unijnych zasad pomocy państwowej. Sekretarz generalny IRU Umberto de Pretto podkreślił, że ewentualne zakłócenia w dostawach diesla bardzo szybko przełożą się na funkcjonowanie systemu logistycznego w Europie. Jak wskazał, transport drogowy jest kluczowym ogniwem łańcuchów dostaw, a ograniczenia w dostępności paliwa mogą spowolnić przepływ towarów do przedsiębiorstw, sklepów i gospodarstw domowych.

Według IRU jednym z czynników destabilizujących rynek są zakłócenia w przepływach energii przez Cieśnina Ormuz. Problemy w tym strategicznym szlaku transportowym już wpływają na ceny paliw oraz warunki zaopatrzenia w Europie. Znaczenie sytuacji dodatkowo potęguje fakt, że ponad 90 proc. floty ciężarówek w Unii Europejskiej nadal korzysta z oleju napędowego. W praktyce oznacza to, że każda przerwa w dostępności diesla natychmiast uderza w operacje transportowe oraz stabilność łańcuchów dostaw. Pierwsze sygnały z rynku wskazują, że dostępność paliwa zaczyna się pogarszać w części państw członkowskich. Członkowie IRU informują o ograniczeniach w dostawach oraz przypadkach racjonowania paliwa przez niektórych dostawców. W sytuacji niedoborów możliwe jest również kierowanie części dostaw do innych sektorów, takich jak ogrzewanie, co dodatkowo zmniejsza dostępność diesla dla transportu.

Organizacja zwraca uwagę także na rosnące ryzyko nieskoordynowanych działań podejmowanych przez poszczególne państwa. Różnice w reakcjach krajowych mogą prowadzić do zakłóceń konkurencji i osłabienia funkcjonowania jednolitego rynku UE. IRU apeluje więc do Komisji Europejskiej o skoordynowanie działań państw członkowskich oraz dostosowanie reakcji UE do działań podejmowanych przez International Energy Agency w zakresie wykorzystania strategicznych rezerw ropy. Organizacja sugeruje również wykorzystanie elastyczności przewidzianej w unijnej dyrektywie dotyczącej opodatkowania energii oraz wprowadzenie tymczasowych ram umożliwiających wsparcie przedsiębiorstw transportowych.

Znaczenie kosztów paliwa w branży transportowej sprawia, że wahania cen bardzo szybko wpływają na kondycję firm. Jak wskazuje IRU, wydatki na paliwo stanowią przeciętnie około jednej trzeciej kosztów operacyjnych w transporcie drogowym, podczas gdy wielu operatorów funkcjonuje na marżach sięgających zaledwie około 2 proc. Zdaniem organizacji brak szybkiej i skoordynowanej reakcji na poziomie UE może doprowadzić do poważnych problemów finansowych wśród małych i średnich przedsiębiorstw transportowych, ograniczenia dostępnej przepustowości transportowej oraz destabilizacji europejskich systemów logistycznych i mobilności.

źródło: www.etransport.pl