Koniec elastycznych umów w transporcie? Nowe uprawnienia PIP

18.02.2026

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy Państwowej Inspekcji Pracy, ktory znacząco rozszerza uprawnienia kontrolne PIP. Inspektorzy będą mogli wydawać decyzje administracyjne stwierdzające istnienie stosunku pracy, a kary i naruszenia praw pracowniczych zostaną podwojone. Zmiany mogą mieć istotne znaczenie dla firm z branży TSL, szczególnie zakresie stosowanych form zatrudnienia.

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Nowe przepisy mają wzmocnić kompetencje kontrolne Państwowa Inspekcja Pracy oraz zwiększyć skuteczność egzekwowania prawa pracy. Zmiany wpisują się w reformy przewidziane w Krajowym Planie Odbudowy (KPO) i mają ograniczyć nadużywanie umów cywilnoprawnych, poprawić warunki zatrudnienia oraz wzmocnić uczciwą konkurencję między pracodawcami. Kluczową zmianą jest przyznanie inspektorom pracy uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnej stwierdzającej istnienie stosunku pracy. Oznacza to, że jeżeli dana osoba wykonuje pracę pod kierownictwem pracodawcy, w określonym miejscu i czasie oraz za wynagrodzeniem czyli w warunkach typowych dla umowy o pracę, PIP będzie mogła formalnie potwierdzić, że strony łączy stosunek pracy, nawet jeśli zawarto umowę cywilnoprawną.

Procedura ma być dwuetapowa. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości inspektor najpierw wyda polecenie usunięcia naruszeń. Pracodawca i osoba świadcząca pracę będą mogli wówczas zawrzeć umowę o pracę, co zakończy sprawę, albo zmienić sposób wykonywania umowy cywilnoprawnej tak, by nie miała cech etatu. Jeśli polecenie nie zostanie wykonane, sprawa trafi do okręgowego inspektora pracy, który będzie mógł wydać decyzję administracyjną potwierdzającą istnienie stosunku pracy albo skierować sprawę do sądu. Od decyzji PIP przysługiwać będzie odwołanie do sądu pracy. Sąd będzie mógł udzielić zabezpieczenia, a wniosek w tym zakresie ma zostać rozpatrzony w ciągu trzech dni.

Projekt przewiduje również zaostrzenie sankcji za naruszenia praw pracowniczych maksymalna wysokość grzywny w postępowaniu mandatowym za wykroczenia przeciwko prawom pracownika ma zostać podwojona. Dodatkowo wprowadzona zostanie możliwość prowadzenia zdalnych kontroli z wykorzystaniem transmisji online, co ma usprawnić i przyspieszyć działania inspekcji. Istotnym elementem reformy będzie także sprawniejsza wymiana danych między PIP, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Krajowa Administracja Skarbowa. Współpraca ta ma służyć m.in. lepszemu planowaniu kontroli oraz identyfikowaniu nieprawidłowości. Oznacza to potencjalnie większą liczbę i skuteczność kontroli w obszarze form zatrudnienia kierowców i pracowników administracyjnych. Przedsiębiorcy powinni zweryfikować stosowane modele współpracy, zwłaszcza w przypadku umów cywilnoprawnych, aby ograniczyć ryzyko decyzji administracyjnej stwierdzającej istnienie stosunku pracy oraz wyższych sankcji finansowych. Nowe przepisy mają wejść w życie zasadniczo po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.

źródło: www.etransport.pl