Nie każdy bus będzie musiał mieć tachografy

16.03.2026

Od 1 lipca wiele busów do 3,5 tony będzie musiało mieć tachografy i przestrzegać przepisów o czasie pracy kierowców. Nowe regulacje obejmą głównie transport międzyanrodowy, ale w niektórych przypadkach np. przy przewozie na potrzeby włąsne możliwe będą wyjątki.

Jak zmieni się codzienność w pracy w firmach transportowych po 1 lipca 2026 kiedy wejdzie obowiązek montażu tachografów w BUSACH do 3,5 tony?

Montaż tachografów w BUSACH do 3,5 tony dmc zdecydowanie zmieni postrzeganie i planowanie pracy na tych pojazdach od 1 lipca 2026 r. Przede wszystkim kierowcy BUS zostaną objęci regulacjami czasu pracy wynikających z Rozporządzenia (WE) 561/2006 oraz regulacjami dotyczącymi używania i obsługi tachografów zgodnie przepisami Rozporządzenia (UE) 165/2014. Wiąże się to z przestrzeganiem limitów godzin czasu jazdy ciągłej (4,5h), dziennej (9-10h), tygodniowej (56h) i dwutygodniowej (90h) oraz przerwami w pracy i w prowadzeniu pojazdu (od 15 do 45 minut) jak i przestrzeganiem odpoczynków dobowych (9-11h) oraz tygodniowych (24-45h). Nie bez wpływu na planowanie zadań transportowych będzie miała praca w porze nocnej, przeprawy promowe oraz ewentualna jazda w podwójnej załodze. Niewątpliwie wszystkie osoby uczestniczące w procesie planowania i realizacji przewozów drogowych w nowej rzeczywistości prawnej będę zobligowane do odświeżenia lub zdobycia wiedzy w tym zakresie, aby ustrzec się błędów oraz kar związanych z nieprzestrzeganiem nowych przepisów.

Zamontowałem tachograf w busie i co dalej, czy to koniec moich obowiązków?

Montaż tachografu to dopiero początek obowiązków przewoźnika. Kolejnym krokiem, który można wykonać już teraz jest zdobycie karty kierowcy oraz karty firmowej do tachografu. Następnie dobrze jest przeszkolić wszystkie osoby w tym zwłaszcza kierowców BUS z podstawowej znajomości przepisów o czasie pracy kierowcy i obsługi tachografu. Dzięki temu mamy duże szanse na ustrzeżenie się przed błędami związanymi z pracą na tachografie oraz przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców które dla wielu osób mogą być nowością. Trzeba założyć, że służby kontrolne a zwłaszcza te w UE nie będą pobłażliwe w stosunku do kierowców BUS w zakresie egzekwowania znajomości przepisów i kary za błędy i niewiedzę posypią się już od pierwszych dni obowiązywania nowych regulacji. Kolejną dobrą praktyką przewoźnika stawiającego pierwsze kroki w pracy z tachografem będzie wyposażenie każdego pojazdu w zapas rolek papieru do tachografu, dzięki temu będziemy pewni że zawsze będzie on pod ręką kiedy trzeba będzie wykonać wydruk żeby np. opisać odstępstwo od przepisów.

Co jeszcze muszę wiedzieć, aby od 1 lipca pracować bezpiecznie i zgodnie z przepisami?

Po spełnieniu podstawowych obowiązków kolejnym krokiem jest terminowe pobieranie danych z kart kierowców (co 28 dni) oraz z tachografów (co 90 dni). Za przekroczenie tych terminów bez ważnego uzasadnienia grozi kara 500 zł za kartę kierowcy i 500 zł za tachograf. Jak pobierać takie dane? Do tego celu należy użyć specjalnych czytników mobilnych lub można pobierać dane poprzez system GPS zamontowany w pojeździe. Można też stosować zamiennie oba te rozwiązania jednocześnie dzięki czemu będziemy gotowi na niemal wszystkie mogące wystąpić w firmie zdarzenia. Po sczytaniu karty kierowcy oraz tachografu należy przystąpić do analizy danych na nich zapisanych. Do tego celu należy użyć specjalistycznych programów lub skorzystać z usługi profesjonalnej firmy zajmującej się analizą danych z tachografów i rozliczaniem czasu pracy kierowców.

Czy analiza danych z tachografów i rozliczanie czasu pracy kierowców jest konieczne?

Ustawodawca na gruncie prawa europejskiego oraz krajowego wprowadził wiele regulacji dotyczących pobierania oraz analizowania danych z kart kierowców i z tachografów. W tym celu wprowadzono zestaw obowiązków i sankcji za ich nieprzestrzeganie. Przykładowo za niepobranie w terminie 28 dni danych z karty kierowcy grozi kara w wysokości 500 zł, tyle samo jest za niepobranie na czas (90 dni) danych z tachografu cyfrowego. Z kolei za każdy brakujący dzień danych z tachografu lub z karty kierowcy grozi kara 500 zł, a za brak terminowej kalibracji tachografu przewidziano karę w wysokości 1000 zł. Całość sankcji została skatalogowana w Ustawie o transporcie drogowym, a lista ta jest bardzo długa i dotyczy wszystkich podmiotów biorących udział w transporcie drogowym takich jak przedsiębiorca, kierowca oraz zarządzający transportem, przy czym ukaranie jednego z nich nie wyklucza nałożenia kary na pozostałe podmioty. Pobieranie danych z tachografów i z kart kierowców to jeden z pierwszych obowiązków przewoźnika, część firm pobiera dane, ale ich nie analizuje co jest wielkim błędem ponieważ bez sprawdzenia nie wiemy czy wszystko pobrało się prawidłowo, czy nie brakuje poszczególnych dni lub całych sekcji danych, czy blokada w tachografie jest założona poprawnie i wiele innych. Trzeba pamiętać, że przewoźnicy drogowi przechodzą rozmaite kontrole, w Polsce i na terenie UE które najczęściej odbywają się na drodze ale i również w firmie. Te kontrole diametralnie różnią się od siebie, mają inny zakres i wpływ na dalsze funkcjonowanie przewoźnika - kontrola w firmie oprócz nałożenia kar finansowych może skończyć się nawet zawieszeniem uprawnień do wykonywania przewozów drogowych, a zarządzającemu transportem może zostać cofnięty certyfikat kompetencji zawodowych.

Kiedy powinienem zająć się dostosowaniem swojej firmy do nowych regulacji?

Data graniczna wejścia w życie nowych przepisów to 1 lipca 2026 r. Od tego momentu nie będzie można wyjechać w trasę po Europie na dotychczasowych zasadach czyli bez tachografu lub bez karty kierowcy. Szacuje się, że w Polsce zmiany mogą objąć nawet 40 tys. pojazdów do 3,5 tony dmc. Biorąc pod uwagę, że dziś na karty do tachografu czeka się około 2 tygodnie ten czas w końcowych miesiącach przed wejściem w życie nowych przepisów może się wydłużyć, o ile, trudno przewidzieć, ale nie należy spodziewać się że PWPW przeznaczy do zwiększonej pracy przy wydawaniu kart do tachografów na podstawie lawinowo składanych wniosków dodatkowe siły. Podobnie było w lutym 2022 r. kiedy to GITD czyli jedyny w Polsce urząd wydający licencje wspólnotowe mimo dużego wyprzedzenia wejścia w życie nowych przepisów czyli objęcia pojazdów do 3,5 tony obowiązkiem posiadania licencji na transport międzynarodowy nie przeznaczył dodatkowych rąk do pracy, efektem czego było wydawanie licencji nawet po trzech miesiącach od złożeniu przed przedsiębiorcę wniosku o licencję (w normalnym trybie licencje są wydawane w około miesiąc).

Kolejna sprawa to możliwe kolejki w serwisach, im bliżej lipca 2026 r., tym większe ryzyko, że warsztaty nie będą nadążały z montażem. Zostawienie tematu na ostatnią chwilę, może skutkować nieterminowym wyposażeniem floty w urządzenia rejestrujące.

Czy jeśli mam transport na potrzeby własne też muszę montować tachograf?

Nowe regulacje nie obejmują krajowego transportu rzeczy oraz przewozu osób busami dziewięcioosobowymi w kraju i za granicą. Pytania jednak pojawiają się przy przewozach na potrzeby własne. Jeśli na przykład przedsiębiorca z Polski wysyła własnym busem swoje produkty do odbiorcy w innym kraju UE to nie sprzedaje on usługi transportowej, tylko przewozi własny towar. Pojazdy o dmc od 2,5 tony do 3,5 tony mogą być zwolnione z obowiązku stosowania tachografu, jeśli przewóz nie ma charakteru zarobkowego, odbywa się na potrzeby własne przedsiębiorstwa, a prowadzenie pojazdu nie jest głównym zajęciem kierowcy. Ponadto żeby uznać taki transport za przewóz na potrzeby własne trzeba ocenić czy jazda jest głównym zajęciem pracownika który w danej chwili prowadzi pojazd i czy faktycznie większość czasu spędza za kierownicą czy wykonuje on również inne obowiązki związane z głównym charakterem działalności firmy. Niewątpliwie do takiego przewozu trzeba będzie dobrze się przygotować w wyjaśnienia oraz dokumenty, których treść nie będzie budziła wątpliwość jakiego rodzaju jest to przewóz.

źródło: www.etransport.pl