Spedytor czy nadawca. Kto odpowiada za błędne dokumenty

24.08.2026

Błędy w dokunentach przewozowych, zwłąszcza tych wystawianych ręcznie, nie są rzadkością. Pośpiech, brak staranności czy nieporozumienia mogą skutkować mniejszymi lub większymi pomyłkami. Pojawia się jednak pytanie: kto odpowiada za nie, gdy w operacji transportowej uczestniczy również spedytor.

Umowa spedycji koncentruje się przede wszystkim na czynnościach związanych z organizacją przewozu, a nie na samym przemieszczaniu ładunku. Zakres obowiązków spedytora może być jednak bardzo szeroki. Strony mogą ustalić, że będzie on odpowiadał m.in. za przygotowanie dokumentów przewozowych, listu przewozowego czy zawarcie umowy z przewoźnikiem. Dlatego tak istotne jest precyzyjne określenie w umowie spedycji, jakie czynności należą do spedytora. Brak jasnych zapisów może później prowadzić do sporów o zakres odpowiedzialności. Spedytor może również sam wykonać przewóz. W takiej sytuacji wchodzi w prawa i obowiązki przewoźnika.

Najważniejszym dokumentem w transporcie drogowym pozostaje list przewozowy. Powinien zawierać m.in. dane nadawcy i odbiorcy, miejsce dostawy, opis przesyłki, jej masę, liczbę sztuk oraz sposób opakowania i oznaczenia.

Do najczęściej spotykanych błędów należą:
- nieprawidłowe lub nieaktualne dane nadawcy i odbiorcy,
- błędny opis przewożonego towaru,
- nieprawidłowa masa lub wymiary przesyłki,
- brak wymaganych podpisów i dat,
- brak istotnych instrukcji, np. informacji dotyczących ADR.

Kto odpowiada za poprawność dokumentów?

Zgodnie z art. 38 Prawa przewozowego co do zasady to nadawca odpowiada za przekazanie przewoźnikowi listu przewozowego lub informacji niezbędnych do prawidłowej realizacji przewozu. Odpowiedzialność za treść i poprawność danych wynika również z art. 72 Prawa przewozowego.

Sytuacja komplikuje się jednak, gdy dokumenty przygotowuje spedytor. Zgodnie z art. 47 Prawa przewozowego osoba, która oddaje przesyłkę przewoźnikowi, jest co do zasady uznawana za upoważnioną przez nadawcę do wykonywania czynności związanych z zawarciem umowy przewozu. W praktyce bardzo często jest nią właśnie spedytor. Nawet jeżeli spedytor został upoważniony do przygotowania dokumentów, odpowiedzialność wobec przewoźnika za błędne dane w pierwszej kolejności może obciążać faktycznego nadawcę. Spedytor działa bowiem w jego imieniu i na jego rzecz.

Art. 72 Prawa przewozowego obejmuje m.in. szkody wynikające z podania danych niezgodnych z rzeczywistością, nieścisłych lub niedostatecznych, a także z braku, niekompletności albo nieprawidłowości dokumentów wymaganych przez przepisy. Konsekwencje mogą być poważne. Błędy formalne mogą prowadzić m.in. do zatrzymania ładunku, opóźnienia transportu, dodatkowych kosztów, kar umownych, a w skrajnych przypadkach także reklamacji lub zwrotu przesyłki.

Kiedy odpowiedzialność rzeczywiście ponosi spedytor, czy nadawca może uwolnić się od odpowiedzialności i jak wysokie mogą być roszczenia wynikające z błędnej dokumentacji? Pełna analiza, wraz z podstawami prawnymi i praktycznymi wskazówkami dotyczącymi ograniczania ryzyka, znajduje się w artykule autora na stronie:

- Odpowiedzialność za błędy spedytora w dokumentach przewozowych.

źródło: www.etransport.pl